Ministerio de Ciencia · Proxectos de Xeración de Coñecemento 2024
As células cancerosas poden adquirir trazos como o crecemento rápido, a evasión inmunitaria ou a resistencia a fármacos non só por mutacións no ADN, senón tamén cambiando como se expresan os seus xenes. EVOCANCER pregúntase que parte da adaptación tumoral é herdable e que parte é plasticidade fenotípica, lendo ambas as capas nas mesmas células.
- Referencia
- PID2024-155625NB-I00
- Investigador principal
- David Posada
- Duración
- 1 de setembro de 2025 – 31 de agosto de 2029
- Centro
- CINBIO, Universidade de Vigo
- Financiador
- MICIU / AEI
- Financiamento
- €375,000
A pregunta
Os tumores evolucionan. A medida que medran, se diseminan e se enfrontan ao tratamento, as súas células adáptanse a novos ambientes. Esa adaptación pode vir de cambios xenéticos herdables, pero tamén de cambios non xenéticos na expresión xénica que permiten que un mesmo xenoma produza fenotipos distintos. Separar estas dúas vías é clave para entender a progresión do cancro e anticipar como escapan os tumores ao tratamento.
Que facemos
Ler ADN e ARN na mesma célula
Empregamos secuenciación conxunta de ADN e ARN de células individuais para reconstruír liñaxes celulares e seguir, ao longo delas, como cambia a expresión xénica.
Medir o valor adaptativo dos cambios de expresión
Avaliamos se os cambios de expresión xénica ao longo das liñaxes celulares son adaptativos, con especial atención á plasticidade fenotípica, e como condicionan a progresión tumoral.
Cartografar o microambiente tumoral
A secuenciación de ARN de células individuais (10x Genomics) caracteriza as células que rodean o tumor e os ambientes aos que se adaptan as súas liñaxes.
Modelos de cancro
Centrámonos no cancro colorrectal e no cancro papilar de tiroide, dous tumores nos que poden estudarse conxuntamente a historia das liñaxes, a expresión xénica e o comportamento clínico.
Impacto esperado
Entender como a plasticidade fenotípica e os cambios herdables impulsan a progresión do cancro debería abrir novas vías para mellorar o diagnóstico e o tratamento, en liña co obxectivo a longo prazo do laboratorio: unha oncoloxía baseada na evolución.
Equipo
Alfonso Bravo goza do contrato predoutoral FPI de 4 anos asociado a EVOCANCER e traballa na evolución da expresión xénica ao longo das liñaxes celulares en cancro colorrectal (ver a convocatoria orixinal).
Traballos relacionados do laboratorio
- Genomics, Proteomics & Bioinformatics · 2026
Unraveling the phylogenetic signal of gene expression from single-cell RNA-seq data - Genome Medicine · 2026
Cancer evolution and multi-omic profile of relapsed colorectal liver metastases after treatment - Cell Genomics · 2023
Single-cell phylogenies reveal changes in the evolutionary rate within cancer and healthy tissues
Proxecto PID2024-155625NB-I00, financiado por MICIU/AEI/10.13039/501100011033 e por FEDER/UE.