Ministerio de Ciencia · Proxectos de Xeración de Coñecemento 2024

As células cancerosas poden adquirir trazos como o crecemento rápido, a evasión inmunitaria ou a resistencia a fármacos non só por mutacións no ADN, senón tamén cambiando como se expresan os seus xenes. EVOCANCER pregúntase que parte da adaptación tumoral é herdable e que parte é plasticidade fenotípica, lendo ambas as capas nas mesmas células.

Referencia
PID2024-155625NB-I00
Investigador principal
David Posada
Duración
1 de setembro de 2025 – 31 de agosto de 2029
Centro
CINBIO, Universidade de Vigo
Financiador
MICIU / AEI
Financiamento
€375,000

A pregunta

Os tumores evolucionan. A medida que medran, se diseminan e se enfrontan ao tratamento, as súas células adáptanse a novos ambientes. Esa adaptación pode vir de cambios xenéticos herdables, pero tamén de cambios non xenéticos na expresión xénica que permiten que un mesmo xenoma produza fenotipos distintos. Separar estas dúas vías é clave para entender a progresión do cancro e anticipar como escapan os tumores ao tratamento.

Que facemos

01

Ler ADN e ARN na mesma célula

Empregamos secuenciación conxunta de ADN e ARN de células individuais para reconstruír liñaxes celulares e seguir, ao longo delas, como cambia a expresión xénica.

02

Medir o valor adaptativo dos cambios de expresión

Avaliamos se os cambios de expresión xénica ao longo das liñaxes celulares son adaptativos, con especial atención á plasticidade fenotípica, e como condicionan a progresión tumoral.

03

Cartografar o microambiente tumoral

A secuenciación de ARN de células individuais (10x Genomics) caracteriza as células que rodean o tumor e os ambientes aos que se adaptan as súas liñaxes.

Modelos de cancro

Centrámonos no cancro colorrectal e no cancro papilar de tiroide, dous tumores nos que poden estudarse conxuntamente a historia das liñaxes, a expresión xénica e o comportamento clínico.

Impacto esperado

Entender como a plasticidade fenotípica e os cambios herdables impulsan a progresión do cancro debería abrir novas vías para mellorar o diagnóstico e o tratamento, en liña co obxectivo a longo prazo do laboratorio: unha oncoloxía baseada na evolución.

Equipo

David PosadaInvestigador principal
João M. AlvesInvestigador/a posdoutoral
Nuria Estévez-GómezInvestigador/a posdoutoral
Kylie ChenInvestigador/a posdoutoral
Alfonso BravoDoutorando · Contrato FPI financiado por este proxecto
Sarai MoledoDoutorando/a
Laura CeideDoutorando/a

Alfonso Bravo goza do contrato predoutoral FPI de 4 anos asociado a EVOCANCER e traballa na evolución da expresión xénica ao longo das liñaxes celulares en cancro colorrectal (ver a convocatoria orixinal).

Traballos relacionados do laboratorio

Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades – Agencia Estatal de Investigación

Proxecto PID2024-155625NB-I00, financiado por MICIU/AEI/10.13039/501100011033 e por FEDER/UE.